Jeżyny w profilaktyce przeciwnowotworowej

Jeżyny, ostrężyny, dziady...

Jeżyny, znane również jako ostrężyny, to jedne z najstarszych owoców, które towarzyszą człowiekowi od czasów prehistorycznych. Swoim wyglądem przypominają maliny, ale odróżniają się ciemniejszą barwą – od głębokiego fioletu po czerń. Dawniej dziko rosły na terenach Eurazji i Ameryki Północnej, a dziś spotkać je można niemal na całym świecie. W Polsce znajdziesz jeżyny na miedzach, w zaroślach, lasach czy przy drogach.

W XIX wieku pojawiły się w Europie pierwsze odmiany ogrodowe, a obecnie dostępne są także jeżyny bezkolcowe, które ułatwiają zbieranie. Owoce z upraw są większe i bardziej soczyste niż te dziko rosnące. Sezon na jeżyny trwa od połowy lipca do końca sierpnia, więc warto korzystać z ich dobrodziejstw, póki są świeże.

Owocowa bomba witaminowa

Dojrzałe jeżyny to prawdziwa skarbnica witamin – obfitują w witaminę C, prowitaminę A oraz witaminy z grupy B (B1, B2, B6, B12). Spośród wszystkich owoców wyróżniają się najwyższą zawartością witaminy E, która działa silnie przeciwutleniająco i chroni organizm przed wolnymi rodnikami. Znajdziesz w nich również cenne minerały: potas, magnez, wapń oraz żelazo, wspierające różne procesy w organizmie.

Szczególnie duża ilość wapnia wzmacnia kości i może zapobiegać osteoporozie, co sprawia, że jeżyny są polecane kobietom w okresie menopauzy. Dzięki potasowi i magnezowi owoce te pomagają regulować ciśnienie krwi i wspierają układ nerwowy. Ciemną barwę zawdzięczają antocyjanom – naturalnym barwnikom o działaniu przeciwzapalnym, wzmacniającym naczynia krwionośne i przeciwnowotworowym. Jeżyny dostarczają także kwasów organicznych, flawonoidów, garbników i pektyn, które wspierają pracę układu pokarmowego.

Dlaczego warto jeść jeżyny?

Niskokaloryczność — tylko ok. 30 kcal w 100 g owoców
Niski indeks glikemiczny — odpowiednie dla osób dbających o linię
Bogactwo antyoksydantów — wsparcie dla zdrowia i młodego wyglądu

Naturalna apteczka

Jeżyny mają nie tylko doskonały smak, ale są również cenione w medycynie naturalnej. Wykorzystuje się nie tylko owoce, ale także liście, młode pędy, kwiaty i korzenie. Ich regularne spożywanie może przynieść wiele korzyści dla zdrowia.

wykazują działanie ściągające i antyseptyczne;

przyspieszają przemianę materii;

regulują pracę układu pokarmowego;

działają moczopędnie;

ułatwiają usuwanie z organizmu toksycznych związków;

mają właściwości uspokajające;

chronią wzrok przed szkodliwym działaniem promieniowania UV;

hamują procesy starzenia się organizmu;

zmniejszają ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe;

wzmacniają układ odpornościowy;

mają właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne;

mają działanie wykrztuśne;

sok z owoców działa przeciwgorączkowo.

Wywar z liści doskonale sprawdza się przy przeziębieniach i stanach gorączkowych – udrażnia drogi oddechowe i działa napotnie. Napary z liści pomagają także w pielęgnacji skóry, łagodząc wypryski, liszaje czy oparzenia.

Jeżyna – królowa deserów

Choć jeżyny bywały nieco zapomniane w polskiej kuchni, zdecydowanie zasługują na powrót do naszych jadłospisów. Można je jeść na surowo, ale także przygotowywać z nich konfitury, dżemy, soki, kompoty, a nawet domowe wina, nalewki i likiery. Świetnie sprawdzają się jako dodatek do wypieków i deserów – pięknie dekorują ciasta, torty, tarty czy puddingi.

Jeżyny doskonale komponują się z produktami mlecznymi, dlatego warto je wykorzystać do koktajli, jogurtów lub maślanek. Ich smak i wartości odżywcze wzbogacą każdy letni deser.

Sposób przechowywania

Owoce jeżyn są bardzo delikatne i nietrwałe. Nawet krótko przechowywane w lodówce szybko tracą smak, aromat i mogą pleśnieć. Najlepiej spożywać je od razu po zakupie lub szybko przerabiać na przetwory.

Możesz również zamrozić jeżyny – jednak po rozmrożeniu najlepiej wykorzystać je do przetworów lub koktajli, ponieważ tracą swoją pierwotną konsystencję. Ze względu na krótki sezon warto zadbać o zapasy tych zdrowych owoców na zimę w postaci domowych dżemów czy soków.